уторак, 05. јул 2011.

INSPEKTORAT

Radeći na reformi inspekcijskog sistema skoro 2 godine, koji ovih dana ulazi u odlučujuću fazu, mogao bih nakon svega sa vama podjeliti neke svoje ocjene vezane za ovu veoma važnu problematiku. Uslužno orijentisana uprava kojoj se stremi i koja je projektovana Strategijom reforme javne uprave trebalo da usmjeri reformu inspekcije ka njihovoj novoj ulozi a to je - dominantno preventivna i korektivna funkcija inspekcijskog pregleda, dok bi trenutna represivna funkcija bila izuzetak u situacijama kada se preventivnim i korektivnim ovlašćenjima ne može obezbijediti zakonitost rada kontrolisanih subjekata.

U kontaktu sa ljudima iz privrede mogli smo konstatovati sljedeće neodstatke postojećeg sistema inspekcija:
- Nadležnosti pojedinih inspekcija se prepliću, pri čemu se pojavljuje i pozitivni i negativni sukob nadležnosti.
- propisivanja velikih raspona kod kazni, što stvara veliko diskreciono pravo kod inspektora
- Uspostavljena je neadekvatna organizacija vršenja poslova inspekcijskog nadzora. Naime, postoji preko 40 različitih vrsta inspekcija u 12 minisistarstava u kojima radi oko 450 inspektora. Takodje, analizama je utvrdeno da postoji nejednaka pokrivenost odredjenih područja Crne Gore sa pojedinim inspektorima, kao i da je nejedanak učinak inspekcija, odnosno inspektora.
- Evidentna je potreba međusobnog povezivanja inspekcija u jedinstvenu informacionu mrežu, što bi omogućilo lakšu komunikaciju, razmjenu podataka, praćenje rada itd.
- Pojedine inspekcije imaju nedovoljne kadrovske i administrativne kapacitete, jer ne mogu da vrše regionalnu rotaciju, nemaju adekvatnu podršku pratećih službi (pravne službe, izvršne službe, službe dostave... itd), neracionalno se koriste kancelarije, vozila i ostala oprema.

Svi navedeni nedostaci dovode do neefikasnog i neracionalnog vršenja poslova inspekcijskog nadzora, koje dovodi da se neki subjekti kontrolišu nekordinirano od strane većeg broja inspekcija što stvara nepotrebne troškove.

U cilju unapređenja inspekcijskog sistema u Crnoj Gori i ostvarivanje bolje implementacije propisa i medjunarodnih standarda, kroz jačanje vladavine prava, i efikasan rad inspekcija na planu suzbijanja „sive ekonomije“, u narednom periodu se predvidja formiranje jedinstvenog organa za poslove inspekcijskog nadzora. Reforma bi se sprovela u dvije faze. U prvoj fazi bi se objedinile 31 inspekcija u oblasti privrede, a nakon oko 2 godine i ostale. U okviru takovog jednog organa obezbjedile bi se prateće službe koje bi dale podršku kvalitetnijem radi inspektora. Sa druge strane uvela bi se bolja i interna kontrola rada inspektora u cilju suzbijanja korupcije.

Reformom inspekcijskog sistema stvoriće se materijalni preduslovi za kvalitatniji rad, motivacija za efikasniji rad i kontinuirano obučavanje za primjenu novih propisa u cilju podizanja kvalitata rada inspektora. Takodje, neophodno je tehničko opremanje inspekcija u cilju efikasnijeg vršenja poslova i obezbjeđenja transparentnog rada inspekcija, kao i uspostavljanje adekvatnog informacionog sistema i E-portala s dostupnim informacijama o propisima koje primjenjuju i rezultatatima sprovedenih inspekcijskih kontrola.